Czym są odpady szkła płaskiego i jak można przekazać je do recyklingu? Przedstawiamy najważniejsze rodzaje odpadów oraz sposoby ich ponownego wykorzystania.
Szkło płaskie to materiał szeroko wykorzystywany w budownictwie, przemyśle motoryzacyjnym oraz do produkcji mebli. Surowiec jest otrzymywany w procesie obróbki float. Surowce jak piasek, soda, dolomit, wapień i szkło z recyklingu są topione w piecu w temperaturze 1550°C. Następnie stopiona masa wlewana jest do kąpieli z ciekłą cyną, w której rozlewa się na równą i gładką taflę.
Odpady szkła płaskiego powstają głównie w wyniku:
Jak wynika z danych organizacji Polskie Szkło, Polska jest jednym z liderów w produkcji szkła płaskiego wykorzystywanego w budownictwie. Szacuje się, że rocznie jest to ponad milion ton produktu rocznie, z czego zakłady oczyszczające stłuczkę szkła płaskiego przetwarzają około 430-440 tys. ton w skali roku.
Recykling szkła płaskiego pozwala na ponowne wykorzystanie materiału i minimalizację odpadów. Wieloetapowy proces zaczyna się od zbiórki i transportu odpadów. Szkło płaskie zbierane jest pod kodami 10 11 12, 17 02 02 przez specjalistyczne firmy zajmujące się gospodarką odpadami. Można je także oddać do punktów selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK), centrów recyklingu lub bezpośrednio do firm recyklingowych, które często odbierają je z miejsca produkcji odpadów.
W dalszych krokach szkło jest sortowane według rodzaju i koloru. Usuwane są zanieczyszczenia, takie jak ramy, uszczelki, folie laminacyjne itp. Oczyszczone tworzywo jest kruszone i mielone na drobne kawałki zwane stłuczką szklaną. Następnie stłuczka jest topiona w wysokiej temperaturze i formowana w nowe produkty szklane.
Recykling szkła płaskiego pozwala na produkcję szerokiej gamy nowych produktów, takich jak:
Możliwości zastosowania szkła płaskiego w recyklingu zależą od rodzaju surowca, który ma być poddany dalszej obróbce. Szkło płaskie transparentne jednowarstwowe, które najczęściej wykorzystują producenci okien, jest łatwe do recyklingu i może być przetworzone na nowe szyby lub opakowania szklane.
Szkło laminowane, czy inaczej szyby zespolone, składa się z co najmniej dwóch warstw szkła połączonych folią. Jest bardziej odporne na rozbicie. Przed recyklingiem wymaga usunięcia folii. W tym celu najpierw trzymane jest na hałdzie, gdzie pod wpływem słońca szkło wykrusza się spod laminatu. Uzyskany surowiec może być wykorzystany m.in. w produkcji szkła hartowanego i izolacyjnego.
Szyby kolorowe wykorzystywane są w dekoracji i architekturze. W procesie recyklingu jest sortowane według kolorów, a następnie przetwarzane na nowe produkty szklane o odpowiednich barwach.
Szkło VSG (Verbundsicherheitsglas) to laminowane szkło bezpieczne, które składa się z dwóch lub więcej warstw szkła połączonych folią PVB (poliwinylobutyralową). Dzięki tej konstrukcji szkło VSG jest bardziej odporne na uderzenia i nawet po pęknięciu pozostaje związane. W recyklingu ze szkła VSG można otrzymać krystaliczne odpady szklane, używane do produkcji nowych produktów szklanych oraz folię PVB, którą można przetworzyć na materiały budowlane lub dodatki do tworzyw sztucznych.
Zbieraniem odpadów szkła płaskiego zajmują się m.in. punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), które przyjmują odpady od mieszkańców. Alternatywą są firmy zajmujące się recyklingiem szkła, które zbierają szkło płaskie bezpośrednio z miejsc jego powstawania np. placu budowy, fabryki okien czy warsztatów samochodowych. Szkło wywożone jest wywrotkami lub w odbiorze kontenerowym. Wiele gmin organizuje także lokalne zbiórki i inicjatywy, w ramach których zachęca mieszkańców do oddania wielkogabarytowych odpadów budowlanych. Odbiór szkła płaskiego można także zlecić profesjonalnej firmie, zajmującej się odbiorem i transportem odpadów. iooo.pl odbiera szkło płaskie z miejsca wytworzenia odpadu, a następnie dostarcza je do hut lub recyklerów, którzy oczyszczają surowiec do określonych przez hutę standardów.
Polska jest jednym z największych producentów szkła płaskiego i jego odpadów. W większości przypadków jest to cenny surowiec wtórny, który może być wielokrotnie przetwarzany w obiegu zamkniętym. Według najnowszych badań recykling 1 tony stłuczki pozwala uniknąć emisji aż 700 kg CO2 oraz oszczędzić aż 1,2 tony surowców naturalnych. Proces przyczynia się ochrony środowiska, a także pozwala pozyskać nowe produkty szklane o wysokiej jakości. Wdrożenie procesów racjonalnej gospodarki odpadami w przypadku przedsiębiorstw budowlanych i firm produkcyjnych jest dowodem na społeczną odpowiedzialność biznesu.
Podążają za tym także ustawy. Już końcem roku zmienią się zasady dotyczące zbiórki i odbioru odpadów budowlanych, wśród których odrębną frakcję stanowić będzie szkło. Obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów budowlanych wymaga zmian logistycznych na placu budowy. Odpady nie mogą być wrzucane do jednego pojemnika; konieczna jest segregacja na miejscu. Odpady muszą być podzielone na co najmniej 6 frakcji i oznaczone odpowiednimi kodami – dla szkła jest to kod 17 02 02. Bez właściwego oznakowania odbiór odpadów z placu budowy będzie niemożliwy.
W ustawie możemy przeczytać, że do segregowania odpadów zobowiązany jest pierwotny podmiot będący ich właścicielem. Dokument wprowadza jednak możliwość przekazania ich innej firmie, która przejmie od niego obowiązek segregacji. W tym celu konieczne jest jednak zawarcie odpowiedniej umowy pisemnej. Wyjątek stanowią osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami. W tym przypadku obowiązek segregacji spada na kolejny podmiot, który staje się właścicielem odpadów. Najczęściej jest to profesjonalny Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych lub firma wykonującą usługi budowlano-rozbiórkowe.
Co ciekawe, oba podmioty mogą także zlecić to zadanie innej wyspecjalizowanej firmie. Z perspektywy gospodarki obiegu zamkniętego najważniejszy jest efekt w postaci posegregowanych odpadów, które mogą zostać użyte w procesie recyklingu.
